Toekomst van het algemeen belang. Ieder voor zich en God voor ons allen?

Eén klacht over Nederland is veelgehoord: de Nederlandse burger is egocentrisch en calculerend geworden. Zijn favoriete tegeltjeswijsheden? “What’s in it for me?”, “Voor niets gaat de zon op” en: “Al te goed is buurmans gek”.

Voor de een is dat een teken van ontvoogding en emancipatie. De burger laat zich niets meer wijsmaken en kiest zonder scrupules voor zijn eigen belang. Volgens heel veel anderen zitten we nu met de gebakken peren. De jarenlang neoliberale wind die de overheid zaaide – met zijn nadruk op terugtredende overheden en de eigen verantwoordelijkheid van de burgers – leidde tot de stormachtige oogst van eigen belang, eigen volk en eigen regio eerst. De overheid werd een leverancier en de burger een consument.

Het is de moeite waard te bekijken of de analyse klopt, de anamnese in de haak is en of er een kruid tegen de versplintering van Nederland gewassen is. Is Nederland inderdaad een eilandenrijk van egocentrische individuen? Is er nog een verbindend ideaal of algemeen belang waar we ons allemaal achter kunnen scharen? Hebben we religie of ideologie nodig om de interne samenhang in Nederland weer terug te krijgen?

Hierover debatteren onder meer Dirk Verhofstadt, Belgiës leidende liberaal, de Tilburgse theoloog Erik Borgman en de Groningse geschiedfilosoof en neoliberalismecriticus Frank Ankersmit onder leiding van pro Deo voorzitter Hans Harbers.

Dirk Verhofstadt geeft eerder op de dag een lezing over Pius XII en de vernietiging van de Joden.