Framing en 'fact free politics'

Kopvoddentaks, villasubsidie en linkse hobby's

Natuurlijk vliegen politici elkaar nog steeds in de haren over inhoudelijke thema’s. Over de bezuinigingen, de multiculturele samenleving, militaire missies en persoonsgebonden budgetten. Maar – en dat is misschien wel nieuw – steeds vaker gaat het over de toon van het debat, over de techniek van framing en over van feiten losgezongen politieke statements; die wel duidelijk maken wat een politicus bedoelt, maar die niet realistisch zijn.

Mooie voorbeelden van framing zijn termen als ‘linkse hobby’ en ‘subsidieslurpers’. Maar ook: ‘Kabinet-Bruin 1’ en ‘Mars der Beschaving’. Is het ‘kilometerheffing’ of ‘filebelasting’? Spreekt u over ‘hypotheekrenteaftrek’ of over ‘villasubsidie’? Is framing nieuw? Erg? Hoe kun je er wat tegen doen?

Het tweede onderwerp, fact free politics (‘feitenloze politiek’), is een term van Bill Clinton die Tea Party-aanvoerster Sarah Palin ermee karakteriseerde. In Nederland is het een verwijt: word je beschuldigd van het bedrijven van fact free politics, dan hoor je in het kamp van de anti-politieke populisten. Aan de andere kant: feiten zijn toch nooit objectief? En wat is er mis met een politicus die, los van de dalende criminaliteitscijfers, het gevoel van onveiligheid van zijn achterban agendeert? Als politici zich moet houden aan de feiten, wat is dan nog het verschil met bestuurders? Politiek is toch emotie?

Twee filosofen, Rob Wijnberg (hoofdredacteur van nrc.next) en Hans Harbers (universitair hoofddocent van de RUG), en een politicus, rijzende ster binnen de PvdA Jacques Monasch, gaan in debat over het hedendaagse politieke spreken. Schrijver en mediatrainer Will Tinnemans leidt het gesprek in goede banen.