ForumDwarsdiep: Toekomst van politieke partijen

Iedereen is voor democratie: een land wordt bestuurd door het volk. Het klinkt simpel, eerlijk en rechtvaardig. De meeste democratieën zijn parlementair: een vergadering van gekozen volksvertegenwoordigers controleert de bestuurders. Maar bijna alle democratieën hebben een merkwaardige tussenlaag tussen kiezers en gekozenen: politieke partijen. Partijen fungeren als recruiter en kraamkamer voor politiek talent, als instantie waar een deel van de publieke opinie volgens ideologische lijnen tot uitdrukking komt en – onder andere door hun interne democratie – ook als stimulans voor actieve burgers.

Het gaat al tientallen jaren met de meeste politieke partijen helemaal niet goed. Het ledental loopt terug en er is nog maar een handjevol actieve leden. Kiezers lijken ook steeds meer te stemmen op personen in plaats van op partijen en nieuwe politici als Wilders en Verdonk richten liever een beweging op dan een nieuwe politieke partij.

Kunnen we ons een parlementaire democratie voorstellen zonder partijen? Zijn er alternatieven te verzinnen en zijn die ook democratisch? Moet de discussie wel gaan over partijen of eerder over actief burgerschap? Is het denkbaar dat politieke partijen een wederopstanding gaan doormaken? Wat is daarvoor nodig?

Met Ruud Koole (hoogleraar Politieke Wetenschappen en voormalig voorzitter van de Partij voor de Arbeid), Dick Pels (directeur van het Wetenschappelijk Bureau GroenLinks), Ruth Peetoom (kandidaat-partijvoorzitter CDA), Maud van der Wiel (politiek adviseur bij Simons Van de Wiel) en Derek Bulthuis (voorzitter CDJA Groningen) onder leiding van partijganger Hans Harbers.